|
Büyük zatlar “ Hanım evde köle, hizmetçi değil, sultandır!” buyurmuşlar. Bazen bu “Sultan” kelimesi tam anlaşılamıyor. Sultana nasıl davranılacağı konusunda tereddütler hâsıl oluyor. Bu söz ile onlara iyi davranmamızı üzmememizi emretmişler. Bu sözün bazen yanlış anlaşılıp hanımın ailede reis konumuna geçtiği, bazen de hanımın doğru yanlış her isteği yerine getirilerek bazı olumsuz durumların ortaya çıktığı görülüyor. Bu sözü belki de şöyle anlamalıyız.
Önce isterseniz tarihteki hanım sultanların isimlerine bir bakalım.
Yavuz Sultan Selim Hanın kızı Hatice Sultan, Sultan Süleyman’ın validesi Hafsa Sultan, Sultan Abdülmecid Han’ın kızı Şah Sultan, Murad Hanın Validesi Nur Banu Sultan, Kanuni Sultan Süleyman hanın kızı Mihr-i Mah Sultan, Yavuz sultan Selim hanın kerimesi Fatıma Sultan, Sultan Ahmed hanın zevcesi Mahpeyker Sultan, Üçüncü Selim hanın validesi Mihr-i Şah Sultan. Listeyi bu şekilde uzatmak mümkün.
Bir de Padişah isimlerine bakalım.
Sultan Osman Gazi, Sultan Orhan Gazi, Sultan Murad Han, Sultan İbrahim, Sultan Abdülhamid Han. Bu listeye de tüm Osmanlı Padişahlarını eklemek mümkün.
Şimdi de bu konunun uzmanı Prof. Dr. Ahmet Şimşirgil’in “Sultan” kelimesinin izahını Tarih ve Düşünce Dergisindeki bir yazısından alarak bakalım.
“Sultan tabiri Osmanlı Padişahları' nın erkek evlatlarına, kızlarına, padişah validelerine hatta ailelerine kadar teşmil edilmiştir. Bu ünvanın Padişahların erkek çocuklarında ismin evveline kızların da ise ismin sonuna gelmesi adet olmuştu. Sultan Selim, Sultan Ahmed, Ayşe Sultan, Fatma Sultan vs. gibi. Sultan tabiri yanlız olarak kullanılırsa padişahın kıs çocukları kastedilmiş olurdu. Sultanların kız çocuklarına ise Hanım Sultan denir.”
Dikkat ettiniz mi hanım Sultanların isimleri başta sıfat olan Sultan sonda, padişahların Sultan sıfatları önde isimleri sonda. İşte ölçü burada yatıyor. Hanımlar sultandır ama Sultan Hanım değildirler Hanım sultandırlar. Onların da itaat edecekleri bir padişahları mevcuttur. Onun izni ile onun rıza ile hareket ederler. Ona karşı edeb dairesi dışına çıkmazlar. Ondan talepleri hudutları aşmaz. İstekleri yapılmazsa bunları yaptırmak için olmadık yolları denemez. Kısaca hanım Sultanlığını bilir, Padişahta padişahlığını. Hanım Sultan padişahlığı elde etmeye çalışırsa orada huzursuzluk meydana çıkar.
Dünya ve ahiret saadetine kavuşmanın yolu büyüklerin sözlerine itaat ve gittikleri yolu takip etmektir.
|
