|
Atalarımız, (Kiminle gezdiğini söyle, senin kim olduğunu söyleyeyim) demişlerdir. Ancak ortak vasıfları olanlar birbiriyle arkadaşlık yaparlar. Bir iyi ile bir kötü arkadaş olamaz. Eğer arkadaşlığa devam ederlerse ya kötü iyi olur veyâ iyi kötü olur. Eğer kötü kötülüğünde, iyi de iyiliğinde diretirse arkadaşlıkları uzun sürmez. Bu bakımdan arkadaş seçerken şunlara dikkat etmelidir:
1- Arkadaşı akıllı olmalıdır. Akıllı olmayana ahmak denir. Hz. Ali buyurdu ki:
(Ahmak ve câhil ile arkadaşlık etme! Ondan kendini koru! Nice ahmaklar var ki, arkadaş oldukları akıllı kimseleri helâk ederler. Kişi arkadaşı ile ölçülür. Kalbler buluştuğu zaman birinin diğerine te'sîri vardır.)
Ahmak insan, iyilik yapacağım derken kötülük yapar. Onun için atalarımız, (Ahmak dost, akıllı düşmandan kötüdür) demişlerdir. Akıllı kimse, İslâm ahlâkı ile süslenmiş kimsedir. Hakîkatı kabûl eden kimsedir.
2- Arkadaşı güzel ahlâklı olmalıdır. Güzel ahlâklı olmayan kimsede hayır yoktur. Hadîs-i şerîfte buyuruldu ki:
(Güzel ahlâklı olan mutlu olur.) [Beyhekî]
Güzel ahlâkın en azı, meşakketlere göğüs germek, yaptığı iyiliklerden karşılık beklememek, bütün insanlara karşı şefkatli olmaktır.
3- Fâsık olmamalıdır. Fâsık, açıktan günah işliyen kimsedir. Allahü teâlâdan korkan kimse, büyük günahlarda ısrâr etmez. Allahü teâlâdan korkmayana ise i'timât olunmaz.
4- Bid'at sâhibi olmamalıdır. Bid'at ehliyle arkadaşlık, gayrı müslimlerle arkadaşlık etmekten daha kötüdür. Sapık kimselerden uzak durmalıdır. İmâm-ı Rabbânî hazretleri buyurdu ki: (Bid'at sâhibine kıymet veren, islâmiyyeti yıkmağa yardım etmiş olur.) Hadîs-i şerîfte (Bid'at ehliyle düşüp kalkmayın! Onların hastalığı uyuz gibi bulaşıcıdır) buyuruldu.
5- Seçmek istediğimiz arkadaş, dünyaya düşkün olmamalıdır. İlk önce bu saydığımız vasıflara kendimiz sâhip olmalıyız. Ondan sonra da arkadaşımızda aramalıyız. Dünyanın fâidesiz şeyleri peşinde koşan kimselerle arkadaşlık öldürücü zehirdir. İnsanın tabîatı, beraber yaşadığı insanlara uymağa meyyaldir. Hz. Ali buyurdu ki:
(Kendilerinden hayâ edilen kimselerle arkadaşlık etmek sûretiyle amellerinizi güzelleştiriniz!)
İmâm-ı Ahmed hazretleri buyurdu ki:
(Hâtırını saymadığım kimselerle sohbet etmem beni belâya sokmuştur.)
|
