|
Lüzûmsuz teklîflerde bulunarak arkadaşa yük olmamalıdır! Mümkün mertebe ihtiyâcını arkadaştan gizlemelidir!
Ondan mal ve mevki istememelidir. Dâima iyi haberleri ulaştırmalı, üzücü olanları söylememelidir! Fazla hürmet ve lüzûmsuz hizmetlerle ona ağırlık vermemelidir
Cüneyd-i Bağdâdî hazretleri buyurdu ki:
(İki arkadaştan birinin diğerinden çekinmesi, mutlaka birinin kusûrundandır.)
Fudayl bin Iyâd hazretleri buyurdu ki:
(İki arkadaşın aralarının açılması, fuzûli külfetler yüzündendir. Ziyârete gittiği arkadaşı lüzûmsuz bir sürü zahmete, külfete girince, insan bir daha ziyâretine gitmez.)
Ca'fer-i Sâdık hazretleri buyurdu ki:
(Arkadaşlarımdan bana en çok ağırlık vereni benim için külfet ve zahmete giren ve bu sûretle kendisinden çekindiğim kimsedir. En çok sevdiğim arkadaş da, yalnız iken nasılsam, onunla beraber bulunduğum zaman da davranışım değişmiyen kimsedir.)
En iyi arkadaş, günâh işlediğimiz zaman bizim için istiğfar eden, hatâ ettiğimiz zaman özür dileyen, sıkıntılı anlarımızda bize yardım eden ve bize yük olmayan kimsedir, demişlerdir.
Cüneyd-i Bağdâdî hazretleri buyurdu ki:
(İhtiyâcımızı görecek, eziyetlerimize katlanacak arkadaş aramamalıdır. İhtiyâcına koşacağımız, eziyetlerine katlanacağımız insanlarla Allah için arkadaşlık kurmalıdır.) Allahü teâlâ, Mûsâ aleyhisselâma vahyetti ki: (Bana itâ'at eden arkadaşlarının eziyetlerine katlanır, onlara haset etmeyenin dostları çoğalır.) [İ. Gazâli]
Ülfetin şartı, külfeti terk etmektir. Külfeti olmayanın ülfeti ve sevgisi artar. Hadîs-i şerîfte buyuruldu ki:
(Ümmetimin müttakî olanı, külfet ve zahmet vermekten uzaktır.) [Dârekutnî]
Arkadaşlarını dâima kendisinden üstün bilmelidir. Hadîs-i şerîfte buyuruldu ki:
(Kendisine revâ gördüğünü sana revâ görmiyenin, arkadaşlığında hayır yoktur.) [İ. Adî]
Kendisini fazîletli gören, arkadaşına hakâret etmiş sayılır. Hadîs-i şerîfte buyuruldu ki:
(Din kardeşine hakârette bulunmak, mü'mine kötülük olarak kâfidir.) [Müslim]
Arkadaşla kötü sözden uzak durmalı, muhabbeti artıracak iyi sözler konuşmalıdır.
|
