|
Doktor Mehmet bey etrafa şöyle bir baktı. Bütün öğrenciler pür dikkat kendisini dinliyordu. Ultrason cihazının müteharrik parçasını Kaya beyin karnında biraz gezdirdikten sonra bir yerde durdu ve öğrencilere dönüp anlatmaya başladı.
- Arkadaşlar, ekranda görmekte olduğunuz bu organ karaciğer. Şimdi aleti sağa sola gezdireceğim. Ekrandan takip edin. Burası karaciğerin sağ lobu yani kısmı, burası ise sol lobu.
- Şu ne hocam?
- Hangisi? Bu mu?
- Evet.
- Arkadaşınızın sorduğu organ safra kesesi oluyor.
Sonra Mehmet bey elindeki aleti bir kenara koydu ve öğrencilere döndü:
- Arkadaşlar, eminim ki hepiniz karaciğer hakkında daha önce bir şeyler öğrenmişsinizdir. Ne biliyorsunuz bu organ hakkında?
Öğrenciler sırayla bildikleri kadarıyla bir şeyler anlattılar. Gerekli yerlerde Mehmet bey devreye girdi ve yanlış söylenen şeyleri düzeltti. Öğrencilerin konuşmaları bitince de kendisi anlatmaya başladı.
- Öncelikle şunu söyleyeyim arkadaşlar: Kocaman bir organ, bir buçuk kilo kadar ağırlıkta ve 25-30cm uzunlukta. Müthiş bir yapısı var. Hem gözle gördüğümüz dış yapısı, hem de mikroskop altında hücresel düzeydeki yapısı incelenirse ne kadar müthiş bir organ olduğu daha iyi anlaşılır. Birçok görevleri vardır bu organın. Bunlardan bahsedelim isterseniz.
Dedi ve kendisini dikkatle dinleyen öğrencilere anlatmaya başladı.
- Bir araba düşünün. Şöyle 2008 model bastınız mı gaza uçuveren. Düşündünüz mü?
- Evet, hocam evet
- Son model ama çalışması için bir de benzin deposuna ihtiyacı olacak. Bu da yetmez, uçurmak için de benzini olacak, değil mi?
- E, tabi ki.
- Düşündüğünüz bu arabayı insan vücuduna benzetirsek bunun benzin deposu da sindirim sistemimiz olur. Benzin deposunun bir de kapağı olur, değil mi? O da ağzımızdır işte. O kapak açılıp da içeri benzin konduğu zaman ne olur? Depoya gider. Peki bu benzin hep depoda dursa bir faydası olur mu?
- Olmaz hocam, araba uçmaz.
- Evet, olmaz tabi. Bu benzinin yakılacağı yerlere gönderilmesi ve buralarda da yakılması ve enerji üretilmesi lazım. İşte o zaman arabamız gider. Vücudumuzda ise yediklerimizin, içtiklerimizin bağırsaklardan emilmesi, buradan kalbe ve dolaşımımıza geçmesi gerekir. Oradan da yakılacağı yer olan dokulara pompalanır ve hücrelerimiz bunu yakar ve enerji üretir. Biz de bu enerji ile iş yaparız. Peki bu sistemde karaciğer nerde yer alır diye soracaksınız haklı olarak? Hani benzin depomuz vardı ya; işte onunla benzinin yakılacağı yer arasında yer alır. Bu ikisi arasındaki bir filtreleme cihazı olarak düşünebiliriz karaciğerimizi. Bağırsaklarımızdan emilen besinler kalbimize ve oradan kan dolaşımımıza geçmeden evvel ilk önce karaciğerimize uğrar. Yapısı öyle ilginçtir ve öyle müthiştir ki. İçindeki hücreler kordonlar şeklinde uzun gruplar oluşturur. Uç uca, uç uca eklenmiş bir sürü hücreler ve bunlardan müteşekkil kordonlar. Bu bir sürü kordonların aralarında boşluklar bulunur. Bu yapının bir de üç boyutlu olduğunu düşünürseniz acaip karmaşık bir yapı ortaya çıkar. Bunu bir top gibi düşünün. Hücre kordonlarını da bu topun merkezine doğru sokulmuş şişler gibi hayal edin. Ama bu şişler üç beş tane değil, binlerce olsun. Bir de bu şişler topun merkezine kadar ulaşmasın. Topun merkezinde bir boşluk kalsın. Bu tarif ettiğim şeyin ne olduğunu biliyor musunuz? (devamı var)
|
